موسسه جغرافیای - دانشکده جغرافیا پژوهش های جغرافیایی (منتشر نمی‏شود) 1026-6836 37 0 2000 02 20 - اثر حرکات آب دریای عمان در تشکیل و تکامل تالابهای جزر و مدّی 17198 FA دکتر مجتبی یمانی Journal Article 1970 01 01 According the estimation, yearly, about 3,000,000 tons deposition running to the West shore line of Oman sea by rivers. This deposition is distributed to the west in long shore by tidal currents and swells. It should point out that the direction of swells mostly is from south east to north west. This movement build special landforms in the shore line and surface of lagoons, such us spits, bars, tidal channels and lagoons. The comparison of aerial photographs which are taken in 1945 and 1985 with a fourty-year distance shows that the reason of lagoon’s formation is of long shore currents and the evolution of spits to the west direction. بدیهی است هر قدر شیب پسکرانه کمتر و دامنة جزر و مدّ بیشتر باشد، میزان پیشروی آب دریا در خشکی بیشتر و وسعت تالابهای جزر و مدّی نیز بیشتر خواهد بود. منطقة مورد مطالعه، ساحل شرقی تنگة هرمز می باشد. در این منطقه، تالابهای جزر و مدّی با مساحت بیش از 556 کیلومتر مربع تماماً در قاعدة دلتاهای رودخانه ای قرار گرفته اند. از آنجا که بافت رسوب رودخانه های منطقه بسیار ریزدانه است، بنابراین شیب دلتاهای منطقه عموماً کمتر از 1/0 تا 1 0/0 درصد می باشد. در شرایط حداکثر مدّ ماهانه که بعضاً دامنة آن به بیش از 4 متر می رسد، میزان پیشروی آب در خشکی و در راستای عمود بر ساحل، در پاره ای نقاط به بیش از 5 کیلومتر می رسد. مقایسة عکسهای هوایی دو دورة (1334 تا 1374) با فاصلة 40 ساله نشان می دهند که رسوب وارد شده توسط رودخانه ها به خط ساحلی، تحت تأثیر حرکات آب دریا و بخصوص امواج مایل با راستای جنوبشرقی، در امتداد خط ساحلی و بسوی مغرب جریان می یابند و تراکم آنها در قاعدة دلتاها موجب تشکیل سدهای ساحلی می شود. این سدها در نهایت باعث تشکیل تالابهای جزر و مدّی می گردند. تغییر دوره ای دامنة جزر و مدّ، سطوح متفاوتی از تالابهای جزر و مدّی را در منطقه ایجاد کرده است. این سطوح و اشکال مرفولوژی ویژة سطح آنها، این نمونه را نسبت به نمونه های مشابه متمایز می سازد. https://jrg.ut.ac.ir/article_17198_bc75a85a4d4fc3ae8cf4399bd83f0572.pdf